Ana Sayfa arşiv Déja-Vu Nasıl Yaşanıyor?

Déja-Vu Nasıl Yaşanıyor?

0
Déja-Vu Nasıl Yaşanıyor?

Yanıt Algılama sürecinde beynin sağ ve sol temporal loblarında oluşan senkronizasyon kayması sebebiyle.

Fransızca bir terim olan Déja Vu; ‘daha ilkin yaşanmış olan’ anlamına geliyor. Gündelik hayatlarımızda nadiren karşılaştığımız bu durum, çoğu zaman öncesinden yaşamış olduğumuz bir olayın bire bir aynısıyla karşılaştığımızda geçerli. Mesela bir arkadaşınızla söyleşi ederken, dostunuz size bir şey söylüyor ve o anın daha önce aynı koşullarda yaşanmış bulunduğunu hissediyorsunuz. İnsanların %70’inin minimum bir déja vu deneyimi mevcut. 15 ile 25 yaş aralığında, öteki bireylere oranla daha sık yaşanıyor.

Déja vu deneyimi beynin temporal lobunda meydana geliyor. Temporal lob, beynin ön kısmında bulunuyor. Sağ ve sol temporal loblarda oluşan frekans farkı sebebiyle, milisaniyeden daha kısa bir vakit diliminde bu loblardan biri, diğerinden daha ilkin idrak yaratmış oluyor. Geç algılayan taraf, durumu sanki daha ilkin yaşamış şeklinde hissetmemize sebep olan sinyaller gönderiyor.

Senkronizasyon kayması, görüntü ve ses alıcılarımızın bilgiyi beyne iletmesine karşın, beynin o sırada başka bir şey üstündeki konsantrasyonu sebebiyle oluşuyor. Böylece o esnada almış olduğu veriyi anlamlandırmıyor yada hemen hemen işlememiş oluyor. İnsan beyni bitkinlik, stres ve öğrenme durumlarında kendisine gelen tüm veriyi işleyemiyor. Mesela, yolda yürürken yanımızdan geçenlerin konuşmalarını çoğu zaman dinlemeyiz, yalnız duyarız. Aynı anda birden fazla durum üstünde konsantrasyon sağlamaya çalıştığımızda da buna benzer bir mekanizma oluşuyor.

Beynin ön lobları epilepsi ve benzeri rahatsızlıklarda nöbet geçirilmesiyle de ilişkili. Bu yüzden ender de olsa, bazı durumlarda sıkça yaşan déja vu deneyimleri, arkasından gelecek bir nöbet durumuna işaret edebiliyor.